Giữ vững thị trường xuất khẩu từ chuyển đổi công nghệ

- 08:14 | 05/03/2019

(HQ Online) - Trong bối cảnh sự tác động của làn sóng công nghiệp 4.0, thương mại điện tử đang chiếm ưu thế, để giữ vững thị trường xuất khẩu, tăng tính cạnh tranh trên thị trường thế giới đòi hỏi doanh nghiệp Việt phải chủ động chuyển đổi công nghệ để thích ứng xu hướng phát triển mới.

giu vung thi truong xuat khau tu chuyen doi cong nghe Xuất cá tra có thể đạt tới 2,5 tỷ USD nhờ thị trường thuận lợi
giu vung thi truong xuat khau tu chuyen doi cong nghe Gốm sứ Bình Dương tìm hướng giữ vững thị trường xuất khẩu
giu vung thi truong xuat khau tu chuyen doi cong nghe Thị trường xuất khẩu UAE vẫn có cửa?
giu vung thi truong xuat khau tu chuyen doi cong nghe Hàng loạt thị trường xuất khẩu chủ lực của nông sản bị giảm kim ngạch
giu vung thi truong xuat khau tu chuyen doi cong nghe TP.HCM: Sẽ chuyển đổi công nghệ xử lý rác tại Đa Phước để giảm mùi hôi
giu vung thi truong xuat khau tu chuyen doi cong nghe
Dây chuyền xử lý trứng tại Nhà máy xử lý và chế biến trứng gia cầm công nghệ cao Ba Huân .

Thách thức thời kỳ hội nhập

Theo đánh giá của các chuyên gia, Việt Nam đang chuyển sang giai đoạn hội nhập toàn diện với hội nhập kinh tế là trọng tâm, là nội dung chính, quan trọng nhất của tiến trình hội nhập. Các hiệp định mở cửa thương mại thời gian qua và những Hiệp định thương mại tự do (FTA) thế hệ mới sắp tới chắc chắn sẽ là một động lực mới, mang theo những cơ hội chưa từng có cho nền kinh tế Việt Nam và các doanh nghiệp Việt Nam.

TS. Vũ Tiến Lộc, Chủ tịch Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) phân tích, các FTA đã ký và sẽ thông qua trong thời gian tới mở ra kỳ vọng không gian thị trường lớn, cơ hội để doanh nghiệp tham gia vào chuỗi giá trị toàn cầu. Đây cũng là động lực để thúc đẩy phát triển môi trường kinh doanh công bằng. Tuy nhiên, hiện nay các doanh nghiệp mới tận dụng được 40% các ưu đãi về thuế quan từ các FTA.

Theo Bộ Công Thương, hiện 60- 70% nguồn nguyên liệu phục vụ hoạt động sản xuất trong nước lẫn xuất khẩu đều phải nhập khẩu. Việc phụ thuộc quá nhiều vào nguyên liệu nhập khẩu khiến nền kinh tế gặp bất lợi mỗi khi giá cả thế giới biến động tăng, làm tăng chi phí sản xuất trong nước. Đồng thời, phụ thuộc nguyên liệu nhập khẩu cũng gián tiếp làm giảm khả năng cạnh tranh của hàng hóa xuất khẩu do không tận dụng lợi thế thuế suất ưu đãi khi xuất khẩu vào thị trường các nước đã ký kết FTA với Việt Nam.

Mặt khác, theo các chuyên gia, các thị trường xuất khẩu chủ lực của Việt Nam như Mỹ, châu Âu, Nhật Bản, Hàn Quốc, Trung Quốc… xu hướng tiêu dùng đã thay đổi, tác động mạnh mẽ và rõ nét đến những sản phẩm xuất khẩu chủ lực của Việt Nam. Chẳng hạn như với sản phẩm nhựa, dệt may, da giày… ngoài những tiêu chuẩn chất lượng thì phải đáp ứng thêm yêu cầu thân thiện môi trường. Còn với thực phẩm, nông - thủy hải sản thô hoặc chế biến phải tuân thủ quy định an toàn vệ sinh thực phẩm. Việc tuân thủ quy định này không chỉ dừng lại khâu cuối cùng khi thông quan mà phải được giám sát chặt chẽ từ khâu sản xuất, vận chuyển đến thông quan và tiêu dùng. Ngoài ra, có một thực tế không thể bỏ qua, đó là hàng hoá ngày nay muốn bán được, muốn đi xa và lên được kệ hàng thế giới, bắt buộc phải đạt tiêu chuẩn với sự hỗ trợ mang tính quyết định của công nghệ.

Theo đó, việc chuyển đổi công nghệ sản xuất để tạo ra các sản phẩm hưởng lợi nhờ ưu đãi từ các FTA cũng như sản phẩm đáp ứng xu hướng của thị trường quốc tế là điều hết sức quan trọng đối với các DN Việt. Tuy nhiên, việc chuyển đổi không chỉ dừng lại cải thiện quy trình quản lý, nâng cấp hệ thống dây chuyền sản xuất mà phải tính đến thay mới công nghệ sản xuất.

DN ứng dụng đổi mới công nghệ

Là DN sinh sau đẻ muộn so với nhiều DN sữa có thâm niên ở Việt Nam, nhưng chủ trương của Công ty CP Sữa NutiFood chọn đầu tư công nghệ là bước tiên quyết, nên dây chuyền sản xuất của công ty dù ở giai đoạn nào cũng được ưu tiên công nghệ hiện đại nhất. Đặc biệt, để chinh phục những thị trường khó tính như Mỹ, Nutifood cũng phải tái đầu tư dây chuyền sản xuất hiện đại nhằm đáp ứng được các tiêu chuẩn khắt khe của Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ (FDA), một trong những tổ chức có đòi hỏi về tiêu chuẩn thực phẩm khó hàng đầu thế giới. Đến nay, NutiFood đã được tổ chức này cấp giấy chứng nhận FDA lên đến cả triệu USD. Hiện dòng sản phẩm sữa bột pha sẵn dành cho trẻ biếng ăn Pedia Plus của NutiFood đã có mặt ở khoảng hơn 300 siêu thị của bang Califonia. Hay như để triển khai dự án “Nuti IQ theo bé đến trường”, các chuyên gia NutiFood đã đặt hàng cho hãng Tetra Pak của Thuỵ Điển và phải mất nhiều thời gian, công sức mày mò nghiên cứu, hãng này đã chế tạo riêng cho NutiFood thiết bị Flexdos bổ sung vào giây chuyền sản xuất trị gần 1 triệu USD (năm 2010).

Nhằm đáp ứng xu thế chung cũng như phù hợp với nhu cầu của thị trường quốc tế, Công ty TNHH Cường Phát xác định rằng, từng sản phẩm làm ra phải luôn song song hai mục đích chính là chức năng và trang trí. Bằng việc đẩy mạnh tính đa dạng, có sự pha trộn giữa nét truyền thống Việt Nam, Á Đông cũng như phương Tây chính là hướng đi cơ bản để các sản phẩm của doanh nghiệp phù hợp với xu hướng phát triển và thị hiếu nhiều nước trên thế giới.

Song song đó, để nâng cao năng lực cạnh tranh trong thời hội nhập, bên cạnh việc đầu tư nhà xưởng, trang thiết bị (như lò nung bằng điện, dây chuyền tráng men tự động,...), từ năm 2003, Công ty Cường Phát đã áp dụng hệ thống quản lý chất lượng tiên tiến theo tiêu chuẩn ISO 9001-2000 (sau này là 9001- 2008) để đảm bảo toàn bộ hoạt động của công ty luôn được kiểm soát và không ngừng cải tiến. Đặc biệt, Cường Phát cũng đã thực hiện chương trình Kaizen, sử dụng 7 công cụ quản lý cải tiến trong quản lý sản xuất. Công ty cũng cùng với khách hàng xây dựng các bộ tiêu chuẩn về chất lượng và các chính sách xã hội- môi trường theo chuẩn mực quốc tế với mục tiêu đạt chuẩn nhà cung cấp thân thiện và phát triển bền vững. Là một nhà máy sản xuất phải đặc biệt chú trọng việc xử lý nước thải, nguồn nguyên liệu đầu vào phải có chứng nhận xuất xứ và không độc tố trước khi sản xuất.

Ngoài ra, ở lĩnh vực dệt may, theo bà Nguyễn Thị Tuyết Mai, Trưởng đại diện Hiệp hội Dệt may Việt Nam tại TPHCM, các DN thành viên hiệp hội đang nỗ lực tìm kiếm nguồn vốn vay hỗ trợ để chuyển đổi công nghệ sản xuất nhằm đáp ứng tiêu chuẩn thân thiện môi trường, như giảm thiểu sử dụng nhiên liệu hóa thạch, giảm sử dụng nước, tái chế chất thải phát sinh. Hay như trường hợp Công ty Nhựa Thái Sơn Nam, để đáp ứng yêu cầu sản xuất sản phẩm bao bì thân thiện môi trường xuất khẩu vào thị trường Mỹ, công ty đã phải đầu tư dây chuyền sản xuất hoàn toàn mới lên đến 12 triệu USD.

Trong thời kỳ công nghiệp 4.0 và cạnh tranh toàn cầu, để tăng năng suất lao động, nâng cao chất lượng, giá trị sản phẩm, cạnh tranh và giữ chân khách hàng trong và ngoài nước, các DN cần phải có chiến lược đầu tư, đổi mới công nghệ đáp ứng yêu cầu sản xuất, kinh doanh, phát triển DN.

Ông Lý Huy Sáng, Phó Tổng giám đốc Công ty Minh Long:

Công ty Minh Long là một công ty luôn quan tâm về chất lượng sản phẩm của mình cũng như là sự hài lòng của các hàng. Để luôn giữ được điều này và phát triển tốt hơn, hiện nay Minh Long đang áp dụng chương trình thẻ thành viên khách hàng và sắp tới sẽ ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) để phân tích về thói quen mua sắm cũng như là sự hài lòng của khách hàng đối với sản phẩm của Minh Long.

Ông Cao Siêu Lực, Tổng giám đốc ABC Bakery:

Là DN chuyên về sản xuất các loại bánh và bánh ngọt, ABC chịu sự cạnh tranh rất ác liệt với các DN nước ngoài. Để có thể giữ được thị phần chúng tôi chuẩn bị khá tốt kể cả đầu tư xây dựng xưởng sản xuất, đầu tư trang thiết bị hiện đại, đặc biệt là ứng dụng công nghệ trong sản xuất. Nhờ đó từ 2018 chúng tôi đã xuất sang thị trường Nhật hơn 100 container hàng và đầu năm nay đã có nhiều đơn hàng mới xuất khẩu.

Đặc biệt chúng tôi đã có 35 cửa hàng cung cấp cho thị trường và liên kết, cung cấp với hàng loạt điểm bán hàng cung cấp thức ăn nhanh, cửa hàng tiện lợi trên cả nước. Gần đây nhất, chúng tôi còn cung cấp bánh, thực phẩm ăn nhanh cho các sân bay. Chúng tôi xây thêm 4 xưởng mới với mục đích cung cấp cho thị trường trong nước, tuy nhiên Nhật Bản vào họ thấy đạt yêu cầu và đặt hàng nên chắc chắn xưởng mới này sẽ phải vất vả để đáp ứng được nhu cầu trong nước và XK.

Thu Dịu