Hạt điều ách tại cảng, doanh nghiệp như trên "chảo lửa"

- 16:32 | 04/04/2019

(HQ Online) - Nếu không sớm tháo gỡ vướng mắc trong quy định kiểm tra, lấy mẫu những lô hàng hạt điều thô nhập khẩu có nguồn gốc từ châu Phi, kế hoạch sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp toàn ngành sẽ ảnh hưởng nghiêm trọng.

hat dieu ach tai cang doanh nghiep nhu tren chao lua T&T Group ký kết hợp đồng nhập 50 nghìn tấn hạt điều của Bờ Biển Ngà
hat dieu ach tai cang doanh nghiep nhu tren chao lua Xuất khẩu hạt điều tiếp tục đương đầu nhiều thách thức
hat dieu ach tai cang doanh nghiep nhu tren chao lua Giá xuất khẩu hạt điều liên tiếp "lao dốc"
hat dieu ach tai cang doanh nghiep nhu tren chao lua
3 tháng đầu năm, xuất khẩu hạt điều tăng 2,1% về khối lượng nhưng giảm 19,2% về giá trị. Nguồn: Internet

Theo Hiệp hội Điều Việt Nam (Vinacas), mới đây Chủ tịch Hiệp hội Điều Việt Nam Phạm Văn Công đã gửi công văn đến Cục Bảo vệ thực vật (Bộ NN&PTNT), và Chi cục kiểm dịch thực vật Vùng II (Cục Bảo vệ thực vật) xung quanh vấn đề tháo gỡ vướng mắc trong quy định kiểm tra hạt điều nhập khẩu từ châu Phi.

Theo phản ánh của doanh nghiệp, hiện nay, cơ quan kiểm dịch thực vật đã yêu cầu tiến hành kiểm tra, lấy mẫu toàn bộ những lô hàng điều thô nhập khẩu có nguồn gốc từ châu Phi tại cảng, thay vì cho phép đưa về kho của doanh nghiệp như trước kia,...

"Trong bối cảnh toàn ngành điều gặp rất nhiều khó khăn năm 2019, việc thực hiện quy định trên đã gây trở ngại và tổn thất cho các doanh nghiệp chế biến và nhập khẩu điều thô", ông Công nhận định.

Cụ thể, doanh nghiệp phải tăng thêm thời gian và chi phí cho việc nhận hàng hóa đồng thời phát sinh rất nhiều chi phí để phục vụ kiểm tra hàng hóa trong cảng. Các doanh nghiệp cũng phải bố trí nhiều nhân lực giám sát tại cảng, gây ách tắc hàng hóa tại cảng, làm giảm năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp và toàn ngành.

Trước tình hình đó, Vinacas đề nghị áp dụng lại quy trình lấy mẫu như đã áp dụng đối với hạt điều thô nhập khẩu như trước, cho phép doanh nghiệp được kiểm tra, lấy mẫu tại kho của doanh nghiệp theo hình thức kiểm tra nhanh, áp dụng đối với mặt hàng hạt điều.

"Hiện nay là cao điểm thu mua và nhập khẩu điều thô năm 2019. Nếu quy định trên không sớm được tháo gỡ sẽ ảnh hưởng nghiêm trọng đến kế hoạch sản xuất kinh doanh của toàn ngành năm 2019", ông Công nói.

Vinacas thông tin thêm: Trong ba tháng đầu năm, trừ lượng hàng cũ niên vụ 2018 đã về, lượng hàng năm nay còn ở kho ngoại quan và đang trên đường về. Lượng điều thô châu Phi vụ mùa mới 2019 và vụ cuối năm 2018 của Tanzania vẫn chưa lô nào đươc vận chuyển về Việt Nam.

Điều này đồng nghĩa lượng điều thô vụ mới còn nguyên vẹn. Lượng điều cũ vụ 2018 hiện còn tồn tại châu Phi rất nhiều so với các năm trước, từ đó ước tính tổng lượng điều thô có được năm nay lên đến 3,8 triệu tấn hoặc hơn.

Trong khi đó, các ngân hàng siết chặt tín dụng cho vay sẽ tác động lớn tới sự nhập khẩu điều thô năm nay, không ào ạt tranh mua gây biến động giá thô như những năm trước.

Điều này làm tăng thêm niềm tin là giá điều thô sẽ tiếp tục xuống trong thời gian tới. Từ đó, vị thế của người mua điều Việt Nam năm nay sẽ ở thế "thượng phong" trong đàm phán giá cả và điều khoản của hợp đồng theo hướng công bằng hơn, có lợi hơn cho nhà nhập khẩu điều thô.

Tuy nhiên, lượng hàng cũ tồn kho bên châu Phi rất lớn, chất lượng kém. Nhà nhập khẩu cần cảnh giác để tránh trường hợp "treo đầu dê bán thịt chó". "Năm nay, thời tiết khô hạn xảy ra ở nhiều nơi của châu Phi gây ra sự quan ngại lớn đối với nhà nhập khẩu là chất lượng điều thô không ổn định, nhân thu hồi giảm. Nếu chỉ quan tâm giá rẻ mà không có kế hoạch giám sát chặt chẽ chất lượng thì có thể dẫn đến mua các lô hàng chất lượng kém không hiệu quả, tiền mất tật mang", Vinacas khuyến cáo.

Theo Cục Chế biến và Phát triển thị trường nông sản (Bộ NN&PTNT): 3 tháng đầu năm, xuất khẩu hạt điều ước đạt 76 nghìn tấn và 609 triệu USD, tăng 2,1% về khối lượng nhưng giảm 19,2% về giá trị so với cùng kỳ năm 2018. Mỹ, Trung Quốc và Hà Lan là 3 thị trường nhập khẩu điều lớn nhất của Việt Nam chiếm thị phần lần lượt là 31,4%, 14,4% và 11,1% tổng giá trị xuất khẩu.

Giá điều trong nước biến động trái chiều trong tháng 3. Cụ thể, tại Bình Phước, điều thô mua xô giảm 2.000 đ/kg, từ mức 39.000 đ/kg xuống còn 37.000 đ/kg; tại Đắc Lắc tăng 200 đ/kg, từ 42.000 đ/kg lên 42.200 đ/kg; tại Đồng Nai ổn định ở mức 46.000 đ/kg. Giá điều nhân tại Bình Phước giảm, với điều nhân loại W240 ở mức 270.000 đ/kg, giảm 10.000 đ/kg; điều nhân loại W320 ở mức 260.000 đ/kg, ổn định so với tháng trước. Dự báo, giá điều thô có thế tiếp tục giảm trong vài tháng tới, do áp lực xả kho của Tanzania (hiện đang ở mức 300 nghìn tấn). Với tình hình lượng cung điều thô lớn như năm nay chắc chắn giá điều thô khó tăng trong những tháng tới.

Thanh Nguyễn