Không được bao biện với các sai phạm về an toàn thực phẩm!

- 09:01 | 22/03/2019

(HQ Online) - Vụ việc hàng trăm trẻ mầm non Thanh Khương (tỉnh Bắc Ninh) cho kết quả xét nghiệm dương tính với sán lợn sau nghi ngờ thịt mà trẻ ăn trong trường có nhiễm sán những ngày qua đã gây xôn xao dư luận. Từ câu chuyện này, không ít người đặt ra câu hỏi việc giám sát của các cơ quan quản lý về bếp ăn học đường được thực hiện ra sao? Xung quanh vấn đề này, phóng viên Báo Hải quan đã có cuộc trao đổi với ông Nguyễn Thanh Phong (ảnh), Cục trưởng Cục An toàn thực phẩm, Bộ Y tế.

khong duoc bao bien voi cac sai pham ve an toan thuc pham 101500 TPHCM ráo riết ngăn chặn dịch tả lợn châu Phi, giữ ổn định thị trường
khong duoc bao bien voi cac sai pham ve an toan thuc pham 101500 Tràn lan thực phẩm chức năng chứa chất cấm trên thị trường
khong duoc bao bien voi cac sai pham ve an toan thuc pham 101500 TPHCM ngăn chặn hơn 1 tấn thịt lợn có biểu hiện lở mồm long móng vào chợ đầu mối
khong duoc bao bien voi cac sai pham ve an toan thuc pham 101500 Cao điểm xử lý vi phạm an toàn thực phẩm
khong duoc bao bien voi cac sai pham ve an toan thuc pham 101500

Dù chưa có cơ sở khẳng định DN cung cấp suất ăn cho trẻ là nguyên nhân chính khiến hàng trăm trẻ ở Bắc Ninh nhiễm sán lợn, song việc nhà trường này không lưu mẫu thức ăn cho trẻ là một minh chứng cho thấy còn nhiều lỗ hổng trong quản lý thực phẩm tại các trường học hiện nay. Ý kiến của ông về vấn đề này?

Vụ trường mầm non Thanh Khương không thực hiện lưu mẫu thức ăn là vi phạm pháp luật, điều này không có gì cần bàn cãi. Về phía cơ quan quản lý nhà nước, nếu phát hiện cơ sở nào vi phạm các quy định về an toàn thực phẩm, không chỉ riêng về lấy mẫu, mà về nguồn gốc cung cấp thực phẩm, vệ sinh cơ sở, dụng cụ, trang thiết bị, người chế biến thực phẩm đều phải bị xử lý nghiêm.

Theo Luật An toàn thực phẩm, việc quản lý thực phẩm trường học là của UBND các cấp, và UBND các cấp thường phân cấp cho cơ quan y tế. Cơ sở muốn đạt điều kiện cung cấp bữa ăn trường học ngoài việc có giấy phép kinh doanh, phải có thêm giấy chứng nhận đủ điều kiện an toàn vệ sinh thực phẩm.

Trong trường hợp nhà trường tự nấu nướng và cung cấp suất ăn, cần có cam kết với cơ quan chức năng và vẫn cần đảm bảo đủ điều kiện về dụng cụ nấu ăn, bát đĩa, nguồn nguyên liệu... Luật An toàn thực phẩm cũng quy định điều kiện với bếp ăn tập thể, trong đó có bếp ăn trường học, phải có giấy chứng nhận đủ điều kiện mới được cung cấp thực phẩm cho trường học.

Về nguyên tắc thì kể cả đủ giấy phép hay chỉ cam kết vẫn phải đi kiểm tra (hậu kiểm), nhưng quan trọng nhất vẫn là vai trò của ban giám hiệu và ban phụ huynh nhà trường.

Cũng ý kiến cho rằng với vụ việc ở trường Thanh Khương cần khởi tố hình sự về tội vi phạm quy định an toàn vệ sinh thực phẩm để làm rõ trách nhiệm của các tập thể, cá nhân liên quan. Ông có ý kiến gì về vấn đề này?

Vụ việc nêu trên nếu lỗi thực sự về phía DN cung cấp thức ăn, việc khởi kiện là đương nhiên do đã gây ra những hệ lụy xã hội rất nguy hiểm, hỗn loạn cho xã hội, gây ảnh hưởng niềm tin đối với ngành Giáo dục, các cơ quan quản lý nhà nước liên quan đến chất lượng vệ sinh an toàn thực phẩm.

Tuy nhiên, muốn khởi kiện được DN cung cấp suất ăn, cơ quan chức năng cần chứng minh được việc đơn vị cung cấp thịt và nhà trường tiếp nhận thực phẩm biết được số hàng đó không đáp ứng các quy định của pháp luật về an toàn vệ sinh thực phẩm, mà vẫn cố ý cho trẻ sử dụng. Bên cạnh đó, cơ quan quản lý cũng phải trưng cầu giám định số trẻ đã nhiễm sán để xem xét tỉ lệ tổn hại về vật chất, tinh thần, sức khỏe của nạn nhân làm căn cứ xác định hậu quả thiệt hại do hành vi cung cấp thực phẩm bẩn gây ra.

Tuy nhiên, đến thời điểm hiện tại vẫn chưa thể khẳng định DN cung cấp suất ăn là nguyên nhân chính khiến cho trẻ mắc sán lợn, do vậy để nói rằng có nên khởi tố hay không chúng ta cần phải chờ kết luận từ phía cơ quan chức năng. Song trên hết, quan điểm của Cục An toàn thực phẩm là với những sai phạm về an toàn thực phẩm được phát hiện cần phải xử lý nghiêm để tạo sự răn đe với những cơ sở làm ăn kém chất lượng, chộp giật, đặt mục tiêu lợi nhuận lên trên hết.

Như ông đã nói là hiện DN không còn lưu mẫu để cơ quan quản lý nhà nước thực hiện việc thanh, kiểm tra, xét nghiệm, vậy có cách nào phát hiện vi phạm của doanh nghiệp? Qua vụ việc này cho thấy hiện trong công tác kiểm soát thực phẩm vẫn còn nhiều lỗ hổng, thưa ông?

Không thể nói không lưu lại mẫu thì không có căn cứ để xác định và không có cở sở để xử lý. Chưa cần biết mẫu thực phẩm đó có nhiễm sán, có chất độc hay không, thì việc DN không lưu lại mẫu đã bị xử lý.

Về quản lý an toàn thực phẩm tại các bếp ăn tập thể, các cơ quan quản lý không thể giám sát được 100% các trường, vì thế vẫn cần vai trò giám sát của ban phụ huynh nhà trường, của ban giám hiệu, phụ huynh học sinh trong việc đảm bảo dinh dưỡng cho trẻ.

Với trách nhiệm của Cục An toàn thực phẩm, chúng tôi không có quyền hạn thanh, kiểm tra mà chỉ tổng hợp báo cáo của các địa phương, đánh giá, kiểm tra theo đúng chức năng, do vậy muốn việc quản lý an toàn thực phẩm tốt, chặt chẽ, rất cần vai trò sát sao trong quản lý của các chính quyền địa phương, UBND cấp xã, phường, bởi đây là lực lượng gần cơ sở nhất.

Dù là lực lượng gần cơ sở nhất nhưng hiện nay việc giám sát chất lượng của các bếp ăn tập thể của chính quyền địa phương còn nhiều bất cập. Theo ông, chúng ta có cần bổ sung thêm các quy định để giám sát chất lượng bữa ăn ở trường học được chặt chẽ hơn?

Quy định hiện hành về quản lý an toàn thực phẩm tại các bếp ăn tập thể trường học theo tôi không thiếu, nhưng quan trọng là ý thức thực hành khi chế biến thực phẩm. Ngay tại các gia đình, hiện vẫn còn những thói quen chưa đúng như để thực phẩm đã chế biến trong môi trường bình thường dẫn tới ôi thiu, gây rối loạn tiêu hóa.

Đặc biệt, không thể có cơ quan chức năng ngày nào cũng đi kiểm tra bếp ăn tại các nhà trường vì lực lượng không đủ, do đó mỗi nhà trường cần chú ý tới chất lượng bữa ăn của học sinh trường mình, phải chú ý trong khâu lựa chọn nhà cung cấp nguyên liệu và tổ chức chế biến, cung cấp cho các cháu. Không ở đâu giám sát tốt hơn chính nhà trường và phụ huynh.

Bên cạnh đó, về phía cơ quan chức năng quản lý an toàn thực phẩm tại các địa phương cần làm tốt hơn nữa vai trò cung cấp thông tin. Theo đó, khi có sự việc xảy ra, các thông tin phải rất minh bạch, khách quan, kịp thời và không bao biện. Sự việc đúng như thế thì phải yêu cầu và xử lý, còn nếu không đúng thì phải giải thích một cách kịp thời, chính xác và khoa học.

Xin cảm ơn ông!

Dương Ngân (thực hiện)