Sửa Luật Quản lý thuế: Nâng cao vai trò của ngân hàng trong quản lý thuế thương mại điện tử

- 10:47 | 19/05/2019

(HQ Online) - Quản lý thuế thương mại điện tử (TMĐT) vẫn đang là thách thức đối với công tác quản lý thuế. Những thay đổi tại dự thảo Luật Quản lý thuế sửa đổi được kì vọng công tác quản lý này sẽ có khởi sắc và chống thất thu hiệu quả cho ngân sách nhà nước.  Bà Nguyễn Thị Cúc (ảnh), Chủ tịch Hội tư vấn Thuế Việt Nam đã có cuộc trao đổi với Báo Hải quan xung quanh vấn đề này.  

sua luat quan ly thue nang cao vai tro cua ngan hang trong quan ly thue thuong mai dien tu Tiếp thu ý kiến sửa Luật Quản lý thuế: Không nên thành lập Hội đồng xem xét xóa nợ thuế
sua luat quan ly thue nang cao vai tro cua ngan hang trong quan ly thue thuong mai dien tu Sửa luật Quản lý thuế: Quy định rõ trách nhiệm trong kết luận của Kiểm toán Nhà nước
sua luat quan ly thue nang cao vai tro cua ngan hang trong quan ly thue thuong mai dien tu Sửa Luật Quản lý thuế: Kịp thời bổ sung quy định về giao dịch liên kết
sua luat quan ly thue nang cao vai tro cua ngan hang trong quan ly thue thuong mai dien tu Sửa Luật Quản lý thuế: Tăng niềm tin giữa cơ quan Thuế và người nộp thuế
sua luat quan ly thue nang cao vai tro cua ngan hang trong quan ly thue thuong mai dien tu

Bà đánh giá như thế nào về công tác quản lý thuế nói chung và công tác quản lý thuế TMĐT nói riêng của cơ quan Thuế trong thời gian qua?

Công tác quản lý thuế của chúng ta trong thời gian qua đã đạt được nhiều chuyển đổi tích cực trong công tác tổ chức, điều hành, giám sát thực hiện quản lý nguồn thu từ thuế, phí, các khoản thu ngân sách nhà nước theo đúng quy định của pháp luật. Đồng thời, tích cực cải cách thủ tục hành chính thuế nhằm đảm bảo huy động nguồn lực tài chính, đảm bảo nhu cầu chi tiêu của ngân sách nhà nước và tạo thuận lợi cho người nộp thuế chấp hành nghĩa vụ với ngân sách nhà nước.

Bên cạnh những kết quả đạt được, công tác quản lý thuế vẫn còn một số tồn tại nhất định, còn thất thu tiền thuế, chưa đáp ứng yêu cầu quản lý thuế đối với một loại hình kinh doanh mới như kinh doanh TMĐT. Việc ứng dụng công nghệ thông tin trong các cơ quan quản lý thuế đã phát huy được kết quả quan trọng trong công tác quản lý thuế. Tuy nhiên, còn thiếu nhiều cơ sở dữ liệu để xác định doanh thu, chi phí, kết quả kinh doanh, thu nhập chịu thuế của người nộp thuế, đặc biệt, cơ sở dữ liệu liên quan đến quản lý thuế đối với thương mại, giao dịch điện tử... chưa được quy định một cách toàn diện. Đồng thời, việc chia sẻ, kết nối cơ sở dữ liệu giữa các cơ quan quản lý hữu quan chưa có hiệu quả cao như kết nối với các tổ chức tín dụng, các đơn vị có chức năng thanh toán để xác định doanh thu bán hàng hóa dịch vụ còn thiếu, yếu. Công tác quản lý thuế chưa theo kịp thực tiễn phát triển giao dịch thương mại hàng hóa và dịch vụ toàn cầu.

Để tăng cường quản lý thuế TMĐT, dự thảo Luật Quản lý thuế (sửa đổi) có quy định trách nhiệm của Ngân hàng Nhà nước chỉ đạo các ngân hàng thương mại, tổ chức tín dụng phối hợp với cơ quan Thuế cung cấp thông tin tài khoản của khách hàng. Bà có đánh giá như thế nào về nội dung này?

Ở Việt Nam hiện nay, hoạt động kinh doanh mua bán hàng hóa qua mạng internet, mạng xã hội, thậm chí cả truyền hình trực tuyến khá phong phú và đa dạng. Hiện nay, chúng ta cũng đã có thông tư quy định về hoạt động kinh doanh TMĐT nhưng chưa đưa vào luật. Hình thức kinh doanh TMĐT ngày càng phát triển, vì thế vấn đề quản lý thu thuế đối với hoạt động này lại cần phải đặt ra. Điều này vừa đảm bảo nguồn thu cho ngân sách, vừa đảm bảo bình đẳng giữa hoạt động kinh doanh truyền thống và kinh doanh TMĐT.

Trong quản lý thu thuế có hai vấn đề đặt ra, thứ nhất là làm thế nào để nắm được doanh thu; thứ hai là cách thu thuế như thế nào. Theo tôi, để quản lý được doanh thu, cần phải có sự phối hợp với ngân hàng. Vì hiện nay, với trường hợp người Việt Nam cung cấp các dịch vụ giá trị gia tăng cho các trang web nước ngoài thường được thanh toán qua ngân hàng, cũng có trường hợp thanh toán tiền mặt, nhưng rất ít. Thực tế đó cho thấy, vai trò của ngân hàng trong việc xác định các giao dịch, từ đó xác định nghĩa vụ thuế đối với hoạt động TMĐT là rất quan trọng.

Luật Quản lý thuế hiện hành chỉ quy định ngân hàng phải cung cấp thông tin tài khoản khách hàng (cá nhân) khi người nộp thuế vi phạm, còn những trường hợp khác thì chưa có quy định. Do đó, việc đưa vào Luật Quản lý thuế (sửa đổi) về nhiệm vụ, quyền hạn, trách nhiệm của các ngân hàng thương mại trong việc cung cấp thông tin khách hàng là rất cần thiết để quản lý thuế đối với hoạt động TMĐT.

Khi lấy ý kiến về nội dung trách nhiệm của các ngân hàng thương mại trong việc cung cấp thông tin tài khoản cũng như tự động khấu trừ tiến thuế nợ của người nộp thuế, cơ quan Thuế đã gặp nhiều ý kiến trái chiều. Theo bà, vì sao lại có tình trạng trên?

Có một số ý kiến từ các ngân hàng cho rằng thông tin khách hàng là thông tin bí mật, nên không thể cung cấp cho cơ quan Thuế. Tuy nhiên, trong Luật Quản lý thuế hiện hành đã có quy định cơ quan Thuế có trách nhiệm đảm bảo bí mật thông tin của người nộp thuế. Vậy thông tin khách hàng mà ngân hàng cung cấp cho cơ quan Thuế cũng sẽ được cơ quan Thuế đảm bảo bí mật. Nghĩa là, khi cơ quan Thuế sử dụng thông tin khách hàng, cũng phải đảm bảo không để lộ thông tin của khách hàng. Chỉ khi nào người nộp thuế (khách hàng) vi phạm pháp luật, lúc đó cơ quan Thuế mới công bố.

Các ngân hàng thương mại dù hoạt động kinh doanh cũng phải có trách nhiệm trong việc thu ngân sách nhà nước. Vấn đề đặt ra ở đây là sau khi đưa vào Luật, hai bên (Tổng cục Thuế và Ngân hàng Nhà nước) cần phải có quy chế phối hợp chặt chẽ, làm rõ trách nhiệm của mỗi bên trong trao đổi thông tin. Phía Ngân hàng Nhà nước phải chỉ đạo các ngân hàng thương mại, các tổ chức tín dụng cung cấp thông tin tài khoản khách hàng cho cơ quan Thuế; còn phía cơ quan Thuế phải đảm bảo thông tin của khách hàng được bảo mật tuyệt đối.

Dự kiến trong kì họp Quốc hội tới đây Luật Quản lý thuế sẽ được Chính phủ trình Quốc hội xem xét thông qua và sẽ chính thức có hiệu lực từ 1/7/2020. Bà có kỳ vọng gì về công tác quản lý thuế TMĐT khi Luật này đi vào cuộc sống?

Việc sửa đổi, bổ sung, hoàn thiện Luật Quản lý thuế nhằm thêm mới, toàn diện các nội dung liên quan đến xây dựng cơ sở dữ liệu nói chung, cơ sở dữ liệu thương mại nói riêng về giao dịch điện tử... Với các quy định này, chức năng quản lý thuế xuyên suốt các khâu sẽ rõ ràng, minh bạch hơn và từ đó quản lý thuế tốt hơn.

Việc quản lý cơ sở dữ liệu cũng như khai thác cơ sở dữ liệu liên quan đến hoạt động TMĐT để xác định nghĩa vụ thuế là hết sức cần thiết. Do vậy, với việc quy định trách nhiệm của các bộ, ngành liên quan như đã đề cập trên đây trong dự thảo Luật Quản lý thuế sửa đổi đã đảm bảo hoàn thiện cơ sở pháp lý để quản lý thuế đối với hoạt động TMĐT hiện nay.

Xin cảm ơn bà!

Thùy Linh (thực hiện)