Xây dựng cơ sở pháp lý đồng bộ, thống nhất về quản lý rủi ro

- 14:09 | 04/06/2019

Việc xây dựng và ban hành Thông tư quy định quản lý rủi ro (QLRR) trong hoạt động nghiệp vụ hải quan nhằm đảm bảo cơ sở pháp lý đầy đủ, đồng bộ, thống nhất, phù hợp với yêu cầu cải cách, hiện đại hóa, tạo thuận lợi, cũng như kiểm soát việc tuân thủ pháp luật trong quản lý hoạt động XNK, XNC.

xay dung co so phap ly dong bo thong nhat ve quan ly rui ro 105974 Sẽ mở rộng đối tượng áp dụng quản lý rủi ro trong hoạt động hải quan
xay dung co so phap ly dong bo thong nhat ve quan ly rui ro 105974 Ngành Tài chính: Đưa trí tuệ nhân tạo vào dự báo, quản lý rủi ro
xay dung co so phap ly dong bo thong nhat ve quan ly rui ro 105974 Phân tích phân loại hàng hóa: Áp dụng quản lý rủi ro, nâng cao trình độ công chức thực thi
xay dung co so phap ly dong bo thong nhat ve quan ly rui ro 105974 Tập huấn quản lý rủi ro cho 41 đơn vị trong ngành Hải quan
xay dung co so phap ly dong bo thong nhat ve quan ly rui ro 105974
Đánh giá mức độ tuân thủ của doanh nghiệp quyết định đến biện pháp, cách thức kiểm tra hải quan. Trong ảnh: Công chức Hải quan cửa khẩu Móng Cái, Quảng Ninh kiểm tra hàng hóa XNK. Ảnh: Q.Hùng.

​​Kiểm soát toàn diện các rủi ro

Thống kê mới nhất từ Tổng cục Hải quan về áp dụng QLRR, trong số hơn 1 triệu tờ khai hải quan xuất nhập khẩu phát sinh trong tháng 4/2019 có 58,51% tờ khai luồng Xanh, 36,57% tờ khai luồng Vàng và 4,92% tờ khai luồng Đỏ. Qua kiểm tra, lực lượng Hải quan phát hiện, xử lý 1.754 vụ vi phạm qua soi chiếu, trong đó 1.428 vụ xử lý vi phạm đối với tổ chức, cá nhân; 326 vụ vi phạm hàng vô chủ; 2.184 tờ khai vi phạm. Bên cạnh đó, toàn Ngành đã thực hiện soi chiếu tổng số 3.638 container, đạt 21,2% so với định mức soi chiếu, phát hiện nghi vấn 96 container (chiếm 2,64% tổng số container soi chiếu).

Trên thực tế, công tác đánh giá tuân thủ đáp ứng tiến trình cải cách hiện đại hóa hải quan, chuyển đổi phương thức quản lý từ kiểm soát từng giao dịch sang quản lý theo chuỗi cung ứng, dựa trên mức độ tuân thủ của doanh nghiệp. Công tác đánh giá tuân thủ đã hỗ trợ hiệu quả và gắn kết chặt chẽ với công tác QLRR với mục tiêu tạo thuận lợi và kiểm soát tuân thủ pháp luật; góp phần quan trọng trong việc nâng cao chất lượng, hiệu quả quản lý hải quan. Các biện pháp, kỹ thuật QLRR được triển khai đồng bộ, thống nhất đảm bảo kiểm soát toàn diện các rủi ro trong các lĩnh vực nghiệp vụ hải quan, hỗ trợ quan trọng cho việc phân luồng quyết định kiểm tra, giám sát hải quan, kiểm tra sau thông quan.

Thời gian qua, hành lang pháp lý và hệ thống quy trình nghiệp vụ QLRR cơ bản hoàn thiện, đáp ứng yêu cầu triển khai sâu rộng QLRR trong hoạt động nghiệp vụ hải quan. Hoạt động thu thập, xử lý thông tin đã trở thành một lĩnh vực công tác nghiệp vụ cơ bản, được tổ chức, kiện toàn theo hướng chuyên nghiệp, chuyên sâu về nghiệp vụ; hình thành đơn vị đầu mối để điều phối thống nhất công tác này trong phạm vi toàn Ngành. Quản lý vận hành các hệ thống thông tin phục vụ đánh giá rủi ro, phân luồng gồm: Hệ thống VCIS, hồ sơ DN, thông tin vi phạm; hồ sơ rủi ro; hệ thống thông tin E-manifest; đánh giá tuân thủ, xếp hạng rủi ro DN.

Xây dựng khối các văn bản QLRR

Tại Hội nghị trực tuyến thảo luận dự thảo Thông tư quy định QLRR trong hoạt động nghiệp vụ hải quan tổ chức cuối tuần qua, quyền Cục trưởng Cục QLRR Hải quan (Tổng cục Hải quan) Nguyễn Nhất Kha cho biết, khi ban hành, Thông tư quy định QLRR trong hoạt động nghiệp vụ hải quan sẽ được công bố công khai. Cùng với việc xây dựng thông tư này, đơn vị đang xây dựng 2 quyết định gồm hướng dẫn thông tư và hướng dẫn toàn bộ hoạt động nghiệp vụ hải quan.

Ông Nguyễn Nhất Kha cũng cho biết thêm, trong Thông tư quy định QLRR trong hoạt động nghiệp vụ hải quan sẽ quy định rõ hơn việc áp dụng, ứng dụng hoạt động QLRR trong tất cả các khâu (trước, trong và sau thông quan) từ kiểm tra hải quan đến giám sát hải quan, vận chuyển hàng hóa trên đường... Mặt khác, Thông tư còn đánh giá mức độ tuân thủ của doanh nghiệp, đây được xem là thước đo quan trọng khi thiết kế hoạt động QLRR. Đánh giá mức độ tuân thủ của doanh nghiệp sẽ kết hợp với các thông tin liên quan đến hàng hóa, tuyến đường, đưa ra mức độ rủi ro, từ đó cơ quan Hải quan có biện pháp, cách thức kiểm tra.

Việc xây dựng và ban hành Thông tư quy định QLRR trong hoạt động nghiệp vụ hải quan nhằm đảm bảo cơ sở pháp lý triển khai Luật Hải quan 2014, Nghị định 08/2015/NĐ-CP, Nghị định 59/2018/NĐ-CP đầy đủ, đồng bộ, thống nhất các quy định về QLRR, phù hợp với yêu cầu cải cách, hiện đại hóa, tạo thuận lợi cho doanh nghiệp XNK và kiểm soát việc tuân thủ pháp luật trong quản lý hoạt động XNK, XNC. Song song đó, triển khai QLRR có hệ thống, sâu, rộng và hiệu quả trong các khâu nghiệp vụ hải quan, hỗ trợ tích cực cho thủ tục hải quan điện tử. Đồng thời, công tác thu thập thông tin, phân tích, đánh giá rủi ro được phát triển ngang tầm, đáp ứng đầy đủ các yêu cầu nghiệp vụ hải quan; đảm bảo chủ động phòng ngừa, phát hiện, ngăn chặn trước đối với các nguy cơ vi phạm pháp luật về hải quan.

Dự thảo Thông tư quy định quản lý rủi ro trong hoạt động nghiệp vụ hải quan gồm 3 Chương 28 điều.

Trong đó tại chương II (từ điều 5 đến điều 26) quy định cụ thể gồm quy định biện pháp, kỹ thuật nghiệp vụ quản lý rủi ro; thông tin quản lý rủi ro; thu thập, xử lý thông tin quản lý rủi ro; quản lý tuân thủ pháp luật; đánh giá tuân thủ pháp luật; tiêu chí đánh giá tuân thủ pháp luật...

 Quang Hùng